Obiektywy stałoogniskowe i zmiennoogniskowe to dwa główne typy obiektywów używanych w fotografii. Oto, czym się różnią:
Obiektywy stałoogniskowe
- Stała ogniskowa: Obiektywy stałoogniskowe mają jedną, niezmienną ogniskową (np. 50mm, 85mm). Nie można nimi “zoomować”.
- Lepsza jakość obrazu: Dzięki prostszej konstrukcji często oferują wyższą jakość obrazu, ostrzejsze zdjęcia i mniej zniekształceń.
- Większa jasność: Zwykle mają większą maksymalną przysłonę (np. f/1.8, f/1.4), co pozwala na robienie zdjęć w słabszym oświetleniu i uzyskiwanie ładniejszego efektu rozmycia tła (bokeh).
- Lżejsze i mniejsze: Z reguły są lżejsze i bardziej kompaktowe niż obiektywy zmiennoogniskowe.
Obiektywy zmiennoogniskowe
- Zmienne ogniskowe: Obiektywy zmiennoogniskowe (tzw. zoomy) pozwalają na regulowanie ogniskowej w pewnym zakresie (np. 24-70mm, 70-200mm), co umożliwia “zoomowanie”.
- Większa wszechstronność: Dzięki zmiennym ogniskowym są bardziej uniwersalne. Jeden obiektyw może zastąpić kilka stałoogniskowych.
- Mniejsza jasność: Zazwyczaj mają mniejszą maksymalną przysłonę (np. f/3.5-5.6), co może ograniczać możliwości w słabym oświetleniu i w uzyskiwaniu efektu bokeh.
- Większa waga i rozmiar: Zazwyczaj są większe i cięższe od obiektywów stałoogniskowych ze względu na bardziej skomplikowaną konstrukcję.

Zalety obiektywów stałoogniskowych
Wyższa jakość obrazu:
- Ostrość: Obiektywy stałoogniskowe często oferują lepszą ostrość niż obiektywy zmiennoogniskowe, ponieważ ich konstrukcja jest prostsza i bardziej zoptymalizowana do jednej ogniskowej.
- Mniej zniekształceń i aberracji: Dzięki mniejszej liczbie elementów optycznych obiektywy stałoogniskowe mają mniej zniekształceń i aberracji chromatycznych, co przekłada się na czystsze i bardziej wierne obrazy.
Większa jasność:
- Szeroka przysłona: Obiektywy stałoogniskowe często mają większą maksymalną przysłonę (np. f/1.8, f/1.4), co pozwala na robienie zdjęć w słabszym oświetleniu bez konieczności zwiększania czułości ISO.
- Efekt bokeh: Większa przysłona umożliwia uzyskiwanie ładniejszego efektu rozmycia tła, co jest szczególnie cenione w fotografii portretowej i artystycznej.
Kompaktowość i lekkość:
- Mniejszy rozmiar: Obiektywy stałoogniskowe są zazwyczaj mniejsze i lżejsze niż zmiennoogniskowe, co czyni je bardziej poręcznymi i wygodnymi w użytkowaniu.
- Mniej elementów ruchomych: Prostota konstrukcji obiektywów stałoogniskowych sprawia, że są one bardziej kompaktowe i łatwiejsze do przenoszenia.
Lepsza jakość budowy:
- Trwałość: Mniej ruchomych części i prostsza konstrukcja sprawiają, że obiektywy stałoogniskowe są zazwyczaj bardziej trwałe i mniej podatne na awarie.
- Precyzyjna konstrukcja: Ze względu na brak potrzeby dostosowywania różnych ogniskowych, obiektywy stałoogniskowe są często lepiej skonstruowane pod względem mechanicznym.
Kreatywność i dyscyplina:
- Stała perspektywa: Brak możliwości zoomowania zmusza fotografa do poruszania się i eksperymentowania z różnymi kątami i odległościami, co może prowadzić do bardziej przemyślanych i kreatywnych kompozycji.
- Lepsza znajomość sprzętu: Używanie jednej ogniskowej pozwala lepiej poznać i zrozumieć jej możliwości oraz ograniczenia, co może poprawić umiejętności fotograficzne.
Obiektywy stałoogniskowe są cenione za swoją jakość obrazu, jasność, kompaktowość i trwałość. Choć brak zoomu może być postrzegany jako ograniczenie, zmusza on fotografów do większej kreatywności i dokładniejszego przemyślenia kadru. Dlatego wielu profesjonalistów i entuzjastów wybiera obiektywy stałoogniskowe do specyficznych zastosowań i artystycznych projektów.